De Nieuwe Kroniek
In mei 2011 verscheen het zesde nummer (tevens het tweede nummer van jaargang 2) van het nieuwe tijdschrift
De Nieuwe Kroniek, dat wordt uitgegeven onder verantwoordelijkheid van de Oudheidkamer Tiel. De eindredacteur is Bert Leenders, lid van de Historische Werkgroep Tiel en free-lance correspondent voor
De Zakengids. Het blad zal waarschijnlijk drie keer per jaar verschijnen.
Van de inmiddels verschenen nummers vindt u de volledige tekst als pdf-bestand in het
digitale archief.
Suggesties voor en opmerkingen over dit blad graag richten aan Bert Leenders
.
In het nieuwste nummer (september 2011) treft u artikelen aan over de volgende onderwerpen.
- Het Kalverbos in vroeger tijden en de Sint Walburgkerk
Aan de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers in het centrum van Tiel ging uitgebreid archeologisch onderzoek vooraf. Huub van Heijningen las de onderzoeksrapporten. Zij stelden hem teleur, nogal wat conclusies komen niet overeen met lang bekende vaststaande feiten. Zo wordt in de rapporten de vorm van de in 1679 afgebroken St. Walburgkerk verkeerd weergegeven. Van een op het St.-Walburg gevonden sarcofaag, die weer met grond is toegedekt, zijn geen foto's beschikbaar gekomen.
- Erepenningen Oudheidkamer uitgereikt
Emile Smit, Willem Spekking ontvingen op 14 mei 2011 de erepenning van de Oudheidkamer Tiel. De penning is daarnaast postuum toegekend aan Roel de Jongh, die in 2010 overleed.
- Tiels markante persgeschiedenis
Jan Beijer, van 1968 tot 1978 hoofdredacteur van de Tielse Courant, beschrijft het succes van deze en andere in Tiel verschijnende kranten, die steeds meer fuseerden of werden opgeheven, totdat vanaf eind jaren '90 alleen De Gelderlander overbleef.
- Uit de vlooienklap
Een olieverfschilderij van bootverhuurder Koos van Elk door Johan Ponsioen is op 14 mei 2011 aan het Tielse museum in bruikleen gegeven. Conservator Peter Schipper schrijft erover.
- Voor u gesignaleerd
Twee boeken over het fruitcorso en over Tiel in de zestiger jaren.
- Het Bleekveld door de eeuwen heen
In de komende jaren zal het Tielse Bleekveld een metamorfose ondergaan. Bert Leenders beschrijft hoe het Bleekveld door de eeuwen heen veranderde en Huub van Heiningen roept op om herinneringen aan de Tielse patriotten levend te houden door De Gouden Bal terug te plaatsen en de naam van de Nieuwe Tielseweg om te dopen tot Patriottenboulevard.
- Plus
Nieuws van het Regionaal Archief Rivierengebied.

Jaargang 2 nr. 3 (mei 2011) bevat artikelen over de volgende onderwerpen.
- 110 jaar Oudheidkamer in Tiel
Bert Leenders blikt terug op de rijke geschiedenis van deze vereniging, een geesteskind van J.A. Heuff.
- Waalschokker Neeltje Jantje
Ooit een boot gebouwd die in 1931 voor de riviervisserij was gebouwd, is de Neeltje Jantje thans een varend monument en eigendom van Tielse Stichting tot behoud van de waalschokker Neeltje Jantje
- De Marsch en de molen
Henk van den Hoofdakker beschrijft de poldermolen in de Marspolder en molenaar Leen van Aalsburg.
- Schijnwerper op Toos Groen
belangenbehartiger voor de Hertogenwijk, initiatiefneemster inzake de Stolbersteine (struikelstenen) en strijder voor een leefbaar Tiel.
- Tielse voetbal gloriejaren
Rond 1950 waren TEC en Theole twee Tielse voetbalclubs die op het hoogste niveau in de Nederlandse competitie meespeelden. Dick van Ommeren blikt terug op het kampioenselftal van TEC in 1952 en de degradatie van beide clubs in 1953.
- Klaas Beutener vertelt verder ...
In mei 1945 behoorden Klaas Beutener en zijn vader tot de eersten die toegang kregen tot de geëvacueerde en verwoeste stad Tiel. Herbouw van de binnenstad was in de eerste jaren na de oorlog grotendeels een kwestie van improviseren met de zeer weinige beschikbare bouwmaterialen.
- Plus
Vaste rubrieken, zoals de nieuwe rubriek Uit de vlooienklap door Peter Schipper en Nieuws van het Regionaal Archief Rivierengebied.

Jaargang 2 nr. 2 bevat artikelen over de volgende onderwerpen.
- Bethesda Ziekenhuis
Wim Veerman, tot voor kort als archivaris werkzaam bij hert Regionaal Archief Rivierengebied, beschrijft de honderdjarige geschiedenis van het protestants Christelijke Ziekenhuis Bethesda, dat in 1982 opging in het ziekenhuis Rivierenland.
- De zuidelijke route
Tot 1974 voer een veerpont tussen Tiel en Wamel en tussen Ochten en Druten. Henk van den Hoofdakker beschrijft nogmaals het Ochtense Veer.
- Het Zwembad aan de Waal
Kees de Weerd zwom als jongetje in het zwembad gelegen tussen twee kribben van de Waal en herinnert zich dat bij extreem laag water het Pierebad veranderde in een modderpoel. Voor dominee en pastoor was gemengd zwemmen indertijd een ontoelaatbare zonde.
Eindredacteur Bert Leenders beschrijft vervolgens de geschiedenis van de Tielse zwembaden.
- Het Tolhuis in Tiel
Vanaf 975 werd voor schepen op de Waal tol geheven. Rond 1340 werd aan de Waal een kasteel gebouwd, waar de passerende schepen aan hun betalingsverplichtingen konden voldoen. De poort van dit tolhuis is, zij het dichtgemetseld, nog te zien in de Tolhuiswal, die tegenwoordig fungeert als waterkering. Van de rest van het tolhuis is niets meer over, nadat het in 1537 door de Tielse bevolking was gesloopt.
Over dit en diverse andere bouwsels wordt door Dr. Emile Smit uitgebreid verslag gedaan.
- Schijnwerper op Jan Bouwhuis
Beroepsfotograaf en als lid van de Oudheidkamer (en van de Historische Werkgroep Tiel) nauw betrokken bij deze vereniging.
- Plus
Vaste rubrieken, zoals de nieuwe rubriek Uit de vlooienklap door Peter Schipper en Nieuws van het Regionaal Archief Rivierengebied.

Jaargang 2 nr. 1 bevat artikelen over de volgende onderwerpen.
- Commissie Erfgoed.
Een van de taken die deze commissie verricht is het kritisch volgen van overheidsbeslissingen voor zover het gaat om bijvoorbeeld bestemmingsplannen en het behoud van historisch erfgoed. Een aandachtspunt van de afgelopen jaren betreft plannen voor hoogbouw in het historische centrum van Tiel.
- Willem Rijneke
Als dank voor zijn jarenlange inzet op velerlei gebied ontving Willem Rijneke, secretaris van de Oudheidkamer Tiel op 29 april een lintje.
- Tiel rond vijf mei 1945
Na de evacuatie van Tiel in het voorjaar van 1945 keerde Klaas Beutener samen met zijn vader als een der eersten terug.Zij hadden de opdracht om de verwoeste watertoren te herstellen en daarmee de drinkwatervoorziening weer op gang te brengen.
- Gewijde grond krijgt nieuwe bestemming
Bert Leenders beschrijft het Dominicuskwartier met zijn voormalige klooster, Dominicuskerk en het St.-Andreasziekenhuis. De latere nieuwbouw werd in de afgelopen jaren afgebroken en het op de plaats van het ontstane "lelijke gat" worden nu een honderdtal woningen gebouwd.
- Schijnwerper op Emile Smit
De voorzitter van de Historische Werkgroep Tiel HWT, Emile Smit nam kort geleden afscheid als adjunct-directeur van het Lingecollege in Tiel. Hij ontving bij die gelegenheid de erepenning van de stad Tiel.
- De jeugd van toen
Joop van Wijk beschrijft zijn vooroorlogse kinderjaren in Tiel.
- De zuidelijke route
Tot 1974 voer een veerpont tussen Tiel en Wamel en tussen Ochten en Druten. Henk van den Hoofdakker beschrijft het Ochtense Veer.
- Bittere Tranen maakt veel los
Treerd Vrij beschrijft de talrijke reacties die loskwamen na het verschijnen van zijn boek over het lot van de Joden in Tiel en omgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In het derde nummer (april 2010) treft u artikelen aan over de volgende onderwerpen.
- Mijmeringen over de Medelsche straat
Joop van Wijk (1930) herinnert hoe de Medelsestraat en Oude Medelsestraat er rond de Tweede Wereldoorlog uit zag.
- Cultuurhistorische actualiteiten
Actuele gebeurtenissen worden beschreven, zoals het recent verschenen boek Bittere tranen, het boek Thedingsweert en zijn bewoners, wijziging welstandsbeleid in Tiel, verhuizing van een monumentale molen, vaststelling archeologische kaart van Tiel, struikelstenen ter nagedachtenis aan in de oorlog vermoorde Tielenaren.
- Tielse Rechtbank
Opgericht in 1811 op last van Napoleon functioneerde re Tielse rechtbank tot 1934. Na die tijd bezat Tiel alleen nog het kantongerecht, dat binnenkort middels overheveling van haar taken naar Arnhem, eveneens zal worden verdwijnen
- Hoorn
Hoorn in Noord-Holland is in mei 2010 het reisdoel van de jaarlijkse grote excursie van de Tielse Oudheidkamer.
- Schijnwerper op Frits Kat
De voorzitter van de programmacommissie van de Oudheidkamer wordt geïnterviewd.
- St.-Maartenskerk
Beschrijving van de verwoesting van de St.-Maartenskerk in Tiel rond 1945 en het herstel na de oorlog.
- De Noordelijke Route
Tot 1957 voer een veerpont tussen Rhenen en Lienden. Met de opening van de nieuwe brug op de plaats van de oude spoorbrug werd de pont overbodig.
In het tweede nummer treft u artikelen aan over de volgende onderwerpen.
- 1000 jaar Dominicuskwartier onderzocht
Archeologisch onderzoek op en rond de plaats van het vroegere Andreas-ziekenhuis bracht een schat aan informatie naar boven. Niet alleen de opgravingen maar ook enkele opgravers worden beschreven.
- Anti-Joodse propaganda in de Tielse pers
Tjeerd Vrij (50) bekeek de geschiedenis van de Tielse kranten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en de wijze waarop zij zich lieten gebruiken als spreekbuis van de bezetter inzake de anti-Jodenpropaganda.
- Elk graf is een Rijksmonument
Op de historische begraafplaats Ter Navolging, in de afgelopen decennia in verval geraakt, worden momenteel diverse graven gerestaureerd.
- In zes jaar 168 bijzondere Tielenaren "geboekstaafd"
Het vijfde deel van het Biografisch Woordenboek is verschenen. Het aantal beschreven Tielenaren uit het verleden is daarmee op 168 gekomen.
- Heeft Lynden (V.S.) zijn roots in Lienden?
Een vijfmansdelegatie uit Lienden reisde in het najaar van 2009 naar het Amerikaanse stadje Lynden, waar een groot deel van de bevolking een Nederlandse (overigens niet een specifiek Liendense) achtergrond heeft.
- Het monster
Joop van Wijk verhaalt van een niet ontplofte Engelse luchttorpedo gevuld met 900 kg TNT, die in 1942 vlak bij zijn ouderlijk huis aan de Medelsestraat in de aarde terechtkwam en die pas in 1956 onschadelijk werd gemaakt.
- Verder ...
Kees de Weerd over dansorkestjes en andere muzikanten in Tiel na de Tweede Wereldoorlog; Nieuwe boeken; Diverse korte berichten.
Artikelen uit het eerste nummer (juli 2009):
- Ella, waar breng je ons naartoe?
De nieuwe archiefdirecteur Ella Kok-Majewska is een schoolvoorbeeld van snel integreren. Wie is ze?
- ...De slachtoffers krijgen een gezicht...
Tjeerd Vrij (50) verbaasde zich elf jaar geleden als nieuwe Tielenaar dat een allesomvattende historie
van de Tielse joden nooit geschreven was. Hij vroeg zich af hoe dat kon en ging er zich in
verdiepen. Nu heeft hij het concept voor een boek klaar.
- Hé, hoe is het met jou, werk je nog?
Het Lingecollege heeft slag van het organiseren van reünies. Elk jaar één. Een verslag van een boottochtje met de eindexamenleerlingen 1960-1966.
- Kaliningrad
Hoe je ''iets' kunt krijgen met een stad waar je nooit geweest bent (column).
- Wat betekenen de banden met het verleden voor ons?
Van Lies van Donselaar-ten Bokkel Huinink (1929), de dochter van een Tielse huisarts, werd in 1995
haar dagboek uit de oorlog gepubliceerd, Waar blijven de Tommies? Vele lezers namen contact met
haar op: om hun hart te luchten. Lotgenoten onder elkaar. Ze beschrijft nu al die contacten. Een opzetje voor de derde druk van haar boek?
- Vondst van eerste Romeins schrift een wondertje
Guus Taconis over de oudste tekst van het Rivierenland.
- Zelfs Mina Bakgraag leeft nog een beetje voort
Tentoonstelling over de reclamevriendjes van Flipje.
- Oudste vereniging van Tiel viert 49ste lustrum
De herensociëteit.
- Kom niet, het is een mooi land maar niet om er te vechten
Over het boek Bloesem en sambal van Chris van Esterik en zijn medewerking aan de nieuwe tv-serie De oorlog van de NPS.
- Het Ingense veer
Een dorpsgeschiedenis aan de hand van het veer.
- Waalcrossings
Op initiatief van de Oudheidkamer zijn op film (dvd) de herinneringen vastgelegd van vier Tielenaren die in 1944 betrokken waren bij 'Waalcrossings': het risicovolle oversteken van de rivier van bezet gebied naar het bevrijde Land van Maas en Waal.
Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 05-10-2011